مقدمه

Rust یک زبان کامپایلری است و لذا قبل از هر چیز باید کامپایلر این زبان را که rustc نام دارد، روی سیستم خود نصب کنیم. ما این کار را از طریق rustup که یک ابزار خط فرمان برای مدیریت نسخه‌های Rust و ابزارهای مرتبط با آن است، انجام می‌دهیم. برای دانلود و نصب این ابزارها به یک اتصال اینترنت نیاز داریم. استفاده از rustup تنها روش نصب Rust نیست اما قطعاً بهترین روش است. با این حال، اگر به هر دلیلی نمی‌خواهید از rustup استفاده کنید، می‌توانید در این صفحه با روش‌ها و گزینه‌های قابل استفاده‌ی دیگر آشنا شوید.

استفاده از ابزار rustup برای نصب Rust باعث می‌شود که آخرین نسخه‌ی پایدار (stable) از کامپایلر Rust روی سیستم ما نصب ‌شود. مزیت نصب یک نسخه‌ی پایدار این است که هر کدی که با چنین نسخه‌ای کامپایل شود، با هر نسخه‌ی بالاتر نیز به خوبی کامپایل و اجرا می‌شود. البته خروجی حاصل از اجرای کدهای یکسان در ورژن‌های مختلف می‌تواند کمی متفاوت باشد. علت این امر آن است که Rust مرتباً در حال بهبود پیام‌های هشدار و خطا است.

نصب rustup روی لینوکس و مک

اگر از سیستم‌عامل مک و یا یکی از توزیع‌های لینوکس استفاده می‌کنید، برای نصب ابزار rustup محیط ترمینال را اجرا کرده و خط زیر را در آن وارد کنید:

$ curl --proto '=https' --tlsv1.2 https://sh.rustup.rs -sSf | sh

اجرای این دستور موجب دانلود یک اسکریپت در پس‌زمینه و نصب rustup می‌شود. همچنین، آخرین نسخه‌ی پایدار از کامپایلر Rust نیز توسط rustup به طور خودکار روی سیستم نصب می‌شود. اگر این فرایند موفقیت‌آمیز باشد، پیغام زیر برای شما نمایش داده خواهد شد.

Rust is installed now. Great!

علاوه بر این، شما به یک linker نیز نیاز دارید که احتمال اینکه یک نوع از آن قبلاً روی سیستم شما نصب شده باشد، زیاد است. اما اگر اینطور نباشد، هنگامی که قصد کامپایل یک برنامه‌ی Rust را داشته باشید، پیغامی مبنی بر نصب نبودن linker برای شما نمایش داده می‌شود و در آن صورت چاره‌ای ندارید جز اینکه یک linker را به صورت دستی نصب کنید. کامپایلرهای C معمولاً‌ با یک linker مناسب همراه هستند و چون از طرف دیگر برخی از پکیج‌های Rust به کد C وابستگی دارند، بهتر است یک کامپایلر C را نصب کنید تا هر دو مشکل حل شود.

نصب یک کامپایلر C مانند Clang یا GCC برای کاربران لینوکس کار ساده‌ای است. برای مثال، در Ubuntu می‌توان با استفاده از کامند sudo apt install gcc به سادگی کامپایلر GCC را نصب کرد اما توصیه می‌کنم به‌جای این کار، از کامند زیر استفاده کنید که باعث می‌شود مجموعه‌ای از ابزارهای مورد نیاز برای توسعه و از جمله GCC روی سیستم شما نصب شوند.

$ sudo apt install build-essential

نصب rustup روی ویندوز

برای نصب rustup روی ویندوز باید فایل نصب آن را از این صفحه دانلود کرده و آنرا اجرا کنیم تا فرایند نصب rustup شروع شود.

با نصب rustup کامپایلر Rust (که rustc نام دارد) و ابزارهای مورد نیاز دیگر نیز روی سیستم نصب می‌شوند. البته ممکن است در بخشی از فرایند نصب، پیغامی را دریافت کنید مبنی بر اینکه به یک C++ build tools برای ویژوال استودیو نیاز دارید. راحت‌ترین راه برای حل این مشکل، نصب Build Tools For Visual Studio 2019 از این صفحه است.

نصب rustup روی ویندوز با استفاده از Winget

Winnget نام ابزار کلاینتی است که مایکروسافت برای سرویس Package Manager خود ارائه می‌دهد. این ابزار که در ویندوز 11 از قبل نصب است (و البته به آپدیت نیاز دارد) و در ویندوز 10 به عنوان بخشی از پکیج App Installer و از طریق MS Store قابل نصب است، به کاربران ویندوز امکان می‌دهد که به همان شکلی که کاربران لینوکس سال‌هاست به آن عادت دارند، نرم‌افزارها یا پکیج‌های نرم‌افزاری را روی سیستم ویندوزی خود نصب کنند. خوشبختانه ابزار rustup از طریق Winget نیز قابل نصب است. کافیست کامند winget install rustup را در یک محیط ترمینال مانند PowerShell وارد کنیم.

به‌روزرسانی و حذف rustup

ابزار rustup فرایند به‌روزرسانی و یا حذف Rust را بسیار ساده می‌کند. برای به‌روزرسانی rustup و به تبع آن Rust کافیست اسکریپت زیر را در ترمینال وارد کنیم:

$ rustup update

اسکریپت زیر نیز برای حذف rustup و Rust از روی سیستم قابل استفاده است:

$ rustup self uninstall

اطمینان از نصب صحیح Rust

برای بررسی این که آیا Rust به درستی بر روی سیستم شما نصب شده یا خیر، کافیست خط زیر را در ترمینال وارد کنید:

$ rustc --version

اگر همه چیز درست باشد، باید پیامی شبیه پیام زیر دریافت کنید:

rustc x.y.z (abcabcabc yyyy-mm-dd)

که نشان‌دهنده‌ی شماره‌ی ورژن، هش مربوط به commit و تاریخ commit برای آخرین ورژن پایدار Rust است. اصطلاح commit و اطلاعات مربوط به آن یعنی هش (hash) و تاریخ به سیستم کنترل نسخه‌ی Git مربوط است که حتماً‌ با آن آشنایی دارید. نمایش اطلاعات در فرمت بالا به منزله‌ی نصب صحیح Rust روی سیستم شماست اما اگر این اطلاعات برای شما نمایش داده نمی‌شود و سیستم عامل شما ویندوز است، مطمئن شوید که Rust به متغیر محیطی %PATH% اضافه شده باشد.

مستندات لوکال

با نصب Rust یک کپی از مستندات (documentation) این زبان نیز به صورت محلی (local) روی سیستم شما قرار می‌گیرد و شما می‌توانید به صورت آفلاین به آن دسترسی داشته باشید. اجرای دستور rustup doc باعث نمایش مستندات محلی در مرورگر وب پیش‌فرض شما می‌شود.